JAK PISAĆ
PRACĘ DYPLOMOWĄ?
(krajoznawstwo,
kulturoznawstwo, literatura)
oprac. dr
Krzysztof Okoński, Katedra Filologii Germańskiej UKW w Bydgoszczy
Wybór tematu | Sugerowana tematyka prac | Ocena pracy |
Błędy i niedociągnięcia
| Korzystanie z internetu i multimediów | Zabezpieczenia prawne
| Budowa pracy
INFORMACJE
DODATKOWE
Linki internetowe dot.
sztuki pisania prac | Najnowsza literatura z krajo- i
kulturoznawstwa w bibliotece UKW | Tematy i spisy treści wybranych prac z
krajoznawstwa, kulturoznawstwa i literatury
1.
Wybór tematu
Decyzja
o wyborze tematyki pracy dyplomowej może zostać podjęta z uwzględnieniem
jednego lub kilku z podanych niżej czynników:
- treści realizowane w
trakcie studiów,
- lektura fachowych
czasopism lub prasy traktującej o zagadnieniach tematycznie związanych
z kierunkiem studiów (np. recenzje nowości książkowych, wywiady z
czołowymi przedstawicielami sceny kulturalnej, politycznej itp.),
- wiedza o bieżących
wydarzeniach (o ile mają one charakter kompleksowy i wiążą się
np. z wielowątkową i ważną dla opinii publicznej dyskusją np.
debata dot. istotnych uwarunkowań współistnienia
polsko-niemieckiego, stosunek Niemców do ważnych i długofalowych
procesów międzynarodowych).
Istnieje
ponadto możliwość wykorzystania doświadczeń związanych z własną
aktywnością w innych dziedzinach np:
- praca w szkolnictwie i
instytucjach opiekuńczo-wychowawczych,
- znajomość zagadnień
informatycznych i technologii internetowo-komputerowej,
- umiejętność
wykorzystania w trakcie pracy mediów
elektronicznych np. video, DVD,
- zainteresowania
publicystyczne,
- działalność tłumaczeniowa,
- równolegle odbywane lub
ukończone studia na innym kierunku np. politologia,
kulturoznawstwo, socjologia itp.
- realizacja projektów
edukacyjnych, jak np. międzynarodowa wymiana młodzieżowa,
- kompleksowe spostrzeżenia
i doświadczenia wynikające z pobytu w kraju niemieckojęzycznym,
- wiedza o dziedzictwie
polsko-niemieckim własnego regionu,
- działalność w innych
obszarach kontaktów z państwami niemieckojęzycznymi np. gospodarka,
problematyka związana z realizacją odszkodowań dla ofiar nazizmu
itp.
- aktywność polityczna,
ekologiczna, samorządowa, współpraca z organizacjami studenckimi i
uczelnianymi itd.
2.
Sugerowana tematyka prac
Krajoznawstwo
1. Stosunki polsko-niemieckie po 1945r.
2. Dyskusja nt. nazizmu, neonazizmu, komunizmu, terroryzmu itp. w krajach niemieckojęzycznych
3. Problematyka społeczna (zmiany w obyczajowości, obecność obcokrajowców, inne aspekty rozwoju społecznego w Niemczech)
4. Bieżący dyskurs społeczny i polityczny
5. Internet jako wirtualny/alternatywny wymiar rzeczywistości (polityka a sieć www, zmiana zachowań w dobie digitalizacji itd.)
6. Młodzież jako uczestnik życia publicznego
7. Polacy w Niemczech
Kulturoznawstwo
1. Polsko-niemieckie stosunki kulturalne po 1945r.
2. Kultura popularna
3. Obecność obcokrajowców w życiu kulturalnym Niemiec (Polacy, Rosjanie, Turcy)
4. Badania prasoznawcze
5. Nowe media jako element życia kulturalnego
6. Niemieckie dziedzictwo kulturalne w Bydgoszczy
Literatura
1. Literatura niemiecka od 1918r. do współczesności
2. Polsko-niemieckie kontakty literackie po 1945r.
3. Literatura a nowe media
4. Literatura vs. polityka
5. Cenzura, niezależny ruch wydawniczy, zagadnienie wolności słowa itd.
3.
Ocena pracy
Korzystny
wpływ na ocenę pracy posiadają następujące elementy:
- samodzielność
dyplomanta w procesie doboru tematu i literatury, tworzenia konspektu,
formułowaniu treści oraz umiejętność wykorzystania
sugestii promotora w trakcie korygowania pracy pod kątem
poprawności stylistyczno-językowej,
- umiejętność
typologizacji i oceny zagadnień na podstawie zgromadzonej wiedzy,
- kompleksowe ujęcie
problematyki,
- kontrastywne studium
zagadnienia np. interferencja językowa, kulturowa, recepcja literacka
dzieł polskich w krajach niemieckojęzycznych i odwrotnie, porównanie
procesów społecznych np. wrogości wobec cudzoziemców w Polsce i w
Niemczech,
- interdyscyplinarność
pracy tzn. umiejętność nawiązywania do wiedzy z różnych dziedzin
w celu potwierdzenia wniosku czy tezy. Dokonując takich zestawień
należy uwzględnić odpowiedni zakres wykorzystanej wiedzy
specjalistycznej (patrz pkt. 3.4.),
- umiejętność
zredagowania wniosków będących formą antycypacji rozwoju danego
zjawiska w bliższej lub dalszej przyszłości np. przewidywalne
zmiany w języku w związku z rozwojem technologicznym czy globalizacją,
perspektywa kontaktów między Polską a Niemcami z uwzględnieniem
specyficznych warunków danego okresu, szanse i warunki rozwoju
literatury w dobie mediów cyfrowych itp.
- zachowanie równomiernych
proporcji w wykorzystaniu różnych źródeł (literatury, prasy,
publikacji fachowych, nagrań audio-video, internetu, cd-romów,
materiałów informacyjnych i reklamowych). W uzasadnionych
przypadkach (np. brak stosownych opracowań np. w prasie czy
internecie) można ograniczyć zestaw cytowanych mediów,
- skompletowanie i
prezentacja możliwie pełnego spektrum poglądów na dany problem,
- wskazanie w pracy (o ile
pozwala na to jej specyfika) na możliwości dydaktyzacji jej treści
lub wybranych wątków,
- przejrzystość,
konsekwencja i logika układu treści,
- umiejętność sformułowania
tytułu pracy w sposób obejmujący treść pracy i zachęcający do
lektury (np. poprzez zastosowanie w tytule ciekawych środków
stylistycznych lub trafnego cytatu),
- samodzielna i szeroko
zakrojona kwerenda w ośrodkach badawczych i bibliotekach,
- indywidualny rys
pracy polegający np. na wskazaniu związków pracy z
problematyką własnej generacji, losu rodziny, regionu, specyficznych
uwarunkowań społecznych, językowych, kulturowych, doświadczeń
dydatycznych, tłumaczeniowych itp. będących udziałem autora pracy,
- możliwość dalszego
wykorzystania pracy np. jako punktu wyjściowego do bardziej
rozbudowanych badań czy publikacji,
- dołączenie do pracy
dodatkowych materiałów np. płyty CD, kasety VHS, kasety audio,
CD-ROMu, dyskietki, zestawu ilustracji, wykresów, rozbudowanej
literatury przedmiotu do dalszych badań, korespondencji, kopii własnych
zbiorów archiwalnych itp.
- wykorzystanie stylistyki
i leksyki typowej dla pracy naukowej (z możliwością ożywienia
stylu dodatkowymi środkami językowymi – zwłaszcza w pracy
literaturo- czy kulturoznawczej),
4. Błędy i niedociągnięcia
W
trakcie wyboru tematu oraz pisania pracy należy unikać:
- dostarczania kompletnej
pracy w terminie bezpośrednio poprzedzającym oficjalny termin złożenia.
Niezależnie od kwestii czasowej uniemożliwia to praktycznie
dokonanie jakichkolwiek zmian – zwłaszcza w przypadku gdy dyplomant
pisząc pracę bez konsultacji z promotorem popełnił w niej
zasadnicze błędy,
- omawiania zagadnień będących
wg wiedzy promotora przedmiotem licznych i rozpowszechnionych analiz,
- cytowania źródeł
jednego typu np. internetu lub prasy (o ile nie wiąże się to ze
specyfiką pracy),
- podejmowania tematyki
wybitnie specjalistycznej i wykraczającej w znaczący sposób poza
treści realizowane w trakcie studiów (przykład: opis mechanizmów
makro- i mikroekonomicznych w krajach niemieckojęzycznych,
zestawienia danych technologicznych, opis procesów technicznych
itd.). Nawiązania do takich zagadnień powinny mieć charakter
dygresyjny i mają służyć wyłącznie ilustracji procesów
kulturowych, językowych, społecznych, literackich itp. Przykład:
nawiązanie do zagadnień gospodarczych okresu „cudu
gospodarczego” w RFN w pracy o procesach społecznych i kulturalnych
okresu lat 50. itp., industrializacja
i wczesny kapitalizm a literatura naturalizmu i realizmu
mieszczańskiego). Niniejszy punkt odnosi się także do prac, w których
autor koncentrując się na prezentacji prywatnych poglądów (tzn.
nie popartych konkretną wiedzą filologiczną) na temat danego
zjawiska, oddala się praktycznie od naświetlenia i analizy
zagadnienia. Innymi słowy praca taka staje się wyłącznie zapisem
osobistych wrażeń a nie materiałem stanowiącym wkład do szeroko
pojmowanej filologii germańskiej. Szczególnie istotny jest jednak
fakt, że nie świadczy
ona w żaden sposób
o kompetencjach germanistycznych autora, którymi powinien
legitymować się po ukończeniu
studiów,
- opisu pozbawionego możliwości
prezentacji refleksji nad omawianym materiałem. Takie ryzyko może
wystąpić np. w
przypadku pracy dot. obiektu zabytkowego, krajobrazu, trwałej infrastruktury
regionu (np. przemysł, rolnictwo). Prezentacja zagadnień, nie
podlegających tradycyjnie szerszej dyskusji, jak np. znane zabytki,
rodzaj produkcji przemysłowej czy formy ukształtowania powierzchni
uniemożliwia praktycznie postawienie jakiejkolwiek tezy badawczej czy
sformułowanie refleksji
na temat opisywanego obiektu. Poniższa uwaga dotyczy także prac będących
próbą biografii pisarza, działacza politycznego czy innej osobistości.
Wyjątek stanowią prace, których autorzy dokonują kontrastywnego
studium różnych ujęć biograficznych dotyczących danej postaci lub
zamierzają przedstawić jej życiorys jako skutek kompleksowego
procesu historycznego czy literackiego
z uwzględnieniem własnego krytycznego osądu jej dorobku czy postawy
(związanej w udziałem w danym procesie),
- bezkrytycznego cytowania
źródeł w jednoznaczny sposób nacechowanych oficjalną ideologią
danej epoki (np. pseudonaukowych analiz sporządzanych dla potrzeb
propagandy) lub treści redagowanych z myślą o wykorzystaniu w celu
nieuczciwej walki z konkurencją bądź związanych ze światem
reklamy czy tzw. prasy brukowej.
5. Korzystanie z internetu i multimediów
Korzystanie
z internetowych serwisów informacyjnych, archiwów prasowych, baz danych,
materiałów audio-video (pliki wave i mp3, różne formaty filmowe i dźwiękowe
– w tym ogólnie dostępne pliki w odtwarzaniu strumieniowym Real
Audio), bibliografii i blibliotek online oraz literatury zdigitalizowanej
powinno odbywać się przy zachowaniu następujących warunków:
cytowanie materiałów
na potrzeby literatury sekundarnej pochodzących ze źródeł
profesjonalnych tzn. publikowanych na stronach www instytucji
badawczych, uczelni, centrów edukacji publicznej, w opiniotwórczych
środkach komunikacji społecznej, na stronach internetowych
naukowców i publicystów, mających nie dający się pominąć
udział w badaniu problemu.
Gromadzenie literatury sekundarnej ze stron www.
2.
Dokonując kwerendy mającej na celu w zasobach informacyjnych
udostępnionych w internecie przez osoby prywatne i instutucje o trudnej
do sprawdzenia wiarygodności czy kompetencjach bądź zorientowanych na
propagowanie jednego punktu widzenia (np. skrajne organizacje, ugrupowania
nieformalne, serwisy wyborcze i programy partii politycznych, indywidualni
reprezentanci różnych orientacji obyczajowych, religijnych czy światopoglądowych),
należy dokonać zastrzeżenia związanego z pochodzeniem tych informacji
i ograniczyć ich cytowanie do niezbędnego minimum. Osobną kwestią jest
potraktowanie ich jako materiału badawczego (np. analiza języka stron
neonazistowskich) – wówczas pełnią rolę źródeł prymarnych.
Zasady sformułowane w powyższych dwóch punktach odnoszą się
także do innych mediów, jak np. prasa czy literatura.
Cytowane w pracy strony internetowe, do których wgląd można
uzyskać jedynie poprzez abonament,
program dostępowy czy inne formy płatności lub członkowstwa
należy dołączyć do pracy na dyskietce lub innym nośniku jako
strony www offline. W przypadku cytowania fragmentów filmów czy nagrań
udostępnionych np. drogą abonamentu czy poprzez program dostępowy i
prezentowanych metodą odtwarzania strumieniowego (streaming audio,
nagrania filmowe w formacie RAM itp.) należy dostarczyć transkrypcję
treści nagrania, z którego pochodzą cytowane fragmenty (o ile jest załączona
do strony www lub ze względu na długość nie jest to zbyt pracochłonne).
6. Zabezpieczenia prawne
Złożeniu
egzemplarza towarzyszy oddanie podpisanej przez studenta deklaracji o
samodzielnym zredagowaniu pracy dyplomowej,
rzetelnym wskazaniu źródeł w tekście autorskim i o wykluczeniu
możliwości świadomego plagiatu.
7.
Budowa pracy
TEMAT PRACY
1. WPROWADZENIE (EINLEITUNG)
problematyka pracy
geneza pracy
motywacje autora
dotychczasowy stan
wiedzy w danej dziedzinie lub ogólna sygnalizacja stanu badań
wskazanie na walor
oryginalności tematu
metoda prezentacji i
badania problemu
zastrzeżenia dot. możliwych
braków, konieczności uogólnień itp.
postawienie tez lub
pytań badawczych
2. OKREŚLENIE
PROBLEMU, WSTĘP DO BADANIA PROBLEMU
ogólny zarys
problematyki i opis aktualnego stanu rozwoju zjawiska
założenia i
przypuszczenia związane ze specyfiką tematu
wnioski
będące wprowadzeniem do dalszych działów
3. POSTĘPOWANIE SZCZEGÓŁOWE
włączenie wiedzy z
innych dziedzin - interdyscyplinarność
analiza pojedynczych
składników zjawiska
4. ZAKOŃCZENIE
(SCHLUßWORT)
wnioski, ocena
realizacji celu pracy,
bilans własnych dokonań,
możliwość
wykorzystania wyników do dalszych badań lub praktycznego wykorzystania
(zarówno w dydaktyce jaki i w innych dziedzinach np. tłumaczenia,
organizacja współpracy międzynarodowej, działalności kulturalnej,
wydawniczej, wychowawczej itp.)
5. LITERATURA (LITERATURVERZEICHNIS)
w zestawieniu
alfabetycznym lub wg kolejności cytowania.
6.
ZAŁĄCZNIKI (ANHANG)
wykresy, dodatkowe
teksty (np. przedruki dokumentów archiwalnych), zdjęcia, nośniki
elektroniczne zawierające strony www w wersji offline oraz składniki
pracy lub dodatkowe materiały służące ilustracji treści.
|