Deutsch German niemiecki Gearmáinis  tedesco Däitsch   allemand Alman német немецкий    němčina

 
   

 

JAK PISAĆ PRACĘ DYPLOMOWĄ?

(krajoznawstwo, kulturoznawstwo, literatura)

oprac. dr Krzysztof Okoński, Katedra Filologii Germańskiej UKW w Bydgoszczy

 

Wybór tematu | Sugerowana tematyka prac | Ocena pracy | Błędy i niedociągnięcia | Korzystanie z internetu i multimediów | Zabezpieczenia prawne | Budowa pracy  

INFORMACJE DODATKOWE

Linki internetowe dot. sztuki pisania prac | Najnowsza literatura z krajo- i kulturoznawstwa  w bibliotece  UKW | Tematy i spisy treści wybranych prac z krajoznawstwa, kulturoznawstwa i literatury




1. Wybór tematu  

Decyzja o wyborze tematyki pracy dyplomowej może zostać podjęta z uwzględnieniem jednego lub kilku z podanych niżej czynników:

  1. treści realizowane w trakcie studiów,
  2. lektura fachowych czasopism lub prasy traktującej o zagadnieniach tematycznie związanych z kierunkiem studiów (np. recenzje nowości książkowych, wywiady z czołowymi przedstawicielami sceny kulturalnej, politycznej itp.),
  3. wiedza o bieżących wydarzeniach (o ile mają one charakter kompleksowy i wiążą się np. z wielowątkową i ważną dla opinii publicznej dyskusją np. debata dot. istotnych uwarunkowań współistnienia polsko-niemieckiego, stosunek Niemców do ważnych i długofalowych procesów międzynarodowych).

Istnieje ponadto możliwość wykorzystania doświadczeń związanych z własną  aktywnością w innych dziedzinach np:

  1. praca w szkolnictwie i instytucjach opiekuńczo-wychowawczych,
  2. znajomość zagadnień informatycznych i technologii internetowo-komputerowej,
  3. umiejętność wykorzystania w trakcie pracy  mediów elektronicznych np. video, DVD,
  4. zainteresowania publicystyczne,
  5. działalność tłumaczeniowa,
  6. równolegle odbywane lub ukończone studia na innym kierunku np. politologia, kulturoznawstwo, socjologia itp.
  7. realizacja projektów edukacyjnych, jak np. międzynarodowa wymiana młodzieżowa,
  8. kompleksowe spostrzeżenia i doświadczenia wynikające z pobytu w kraju niemieckojęzycznym,
  9. wiedza o dziedzictwie polsko-niemieckim własnego regionu,
  10. działalność w innych obszarach kontaktów z państwami niemieckojęzycznymi np. gospodarka, problematyka związana z realizacją odszkodowań dla ofiar nazizmu itp.
  11. aktywność polityczna, ekologiczna, samorządowa, współpraca z organizacjami studenckimi i uczelnianymi itd.

2. Sugerowana tematyka prac  


Krajoznawstwo

1. Stosunki polsko-niemieckie po 1945r.
2. Dyskusja nt. nazizmu, neonazizmu, komunizmu, terroryzmu itp. w krajach niemieckojęzycznych
3. Problematyka społeczna (zmiany w obyczajowości, obecność obcokrajowców, inne aspekty rozwoju społecznego w Niemczech)
4. Bieżący dyskurs społeczny i polityczny
5. Internet jako wirtualny/alternatywny wymiar rzeczywistości (polityka a sieć www, zmiana zachowań w dobie digitalizacji itd.)
6. Młodzież jako uczestnik życia publicznego
7. Polacy w Niemczech

Kulturoznawstwo

1. Polsko-niemieckie stosunki kulturalne po 1945r.
2. Kultura popularna
3. Obecność obcokrajowców w życiu kulturalnym Niemiec (Polacy, Rosjanie, Turcy)
4. Badania prasoznawcze
5. Nowe media jako element życia kulturalnego
6. Niemieckie dziedzictwo kulturalne w Bydgoszczy

Literatura

1. Literatura niemiecka od 1918r. do współczesności
2. Polsko-niemieckie kontakty literackie po 1945r.
3. Literatura a nowe media
4. Literatura vs. polityka
5. Cenzura, niezależny ruch wydawniczy, zagadnienie wolności słowa itd.

3. Ocena pracy  

Korzystny wpływ na ocenę pracy posiadają następujące elementy:  

  1. samodzielność dyplomanta w procesie doboru tematu i literatury, tworzenia konspektu, formułowaniu treści oraz umiejętność wykorzystania  sugestii promotora w trakcie korygowania pracy pod kątem poprawności stylistyczno-językowej,
  2. umiejętność typologizacji  i oceny zagadnień na podstawie zgromadzonej wiedzy,
  3. kompleksowe ujęcie problematyki,
  4. kontrastywne studium zagadnienia np. interferencja językowa, kulturowa, recepcja literacka dzieł polskich w krajach niemieckojęzycznych i odwrotnie, porównanie procesów społecznych np. wrogości wobec cudzoziemców w Polsce i w Niemczech,
  5. interdyscyplinarność pracy tzn. umiejętność nawiązywania do wiedzy z różnych dziedzin w celu potwierdzenia wniosku czy tezy. Dokonując takich zestawień należy uwzględnić odpowiedni zakres wykorzystanej wiedzy specjalistycznej (patrz pkt. 3.4.),
  6. umiejętność zredagowania wniosków będących formą antycypacji rozwoju danego zjawiska w bliższej lub dalszej przyszłości np. przewidywalne zmiany w języku w związku z rozwojem technologicznym czy globalizacją, perspektywa kontaktów między Polską a Niemcami z uwzględnieniem specyficznych warunków danego okresu, szanse i warunki rozwoju literatury w dobie mediów cyfrowych itp.
  7. zachowanie równomiernych proporcji w wykorzystaniu różnych źródeł (literatury, prasy, publikacji fachowych, nagrań audio-video, internetu, cd-romów, materiałów informacyjnych i reklamowych). W uzasadnionych przypadkach (np. brak stosownych opracowań np. w prasie czy internecie) można ograniczyć zestaw cytowanych mediów,
  8. skompletowanie i prezentacja możliwie pełnego spektrum poglądów na dany problem,
  9. wskazanie w pracy (o ile pozwala na to jej specyfika) na możliwości dydaktyzacji jej treści lub wybranych wątków,
  10. przejrzystość, konsekwencja i logika układu treści,
  11. umiejętność sformułowania tytułu pracy w sposób obejmujący treść pracy i zachęcający do lektury (np. poprzez zastosowanie w tytule ciekawych środków stylistycznych lub trafnego cytatu),
  12. samodzielna i szeroko zakrojona kwerenda w ośrodkach badawczych i bibliotekach,
  13. indywidualny rys  pracy polegający np. na wskazaniu związków pracy z problematyką własnej generacji, losu rodziny, regionu, specyficznych uwarunkowań społecznych, językowych, kulturowych, doświadczeń dydatycznych, tłumaczeniowych itp. będących udziałem autora pracy, 
  14. możliwość dalszego wykorzystania pracy np. jako punktu wyjściowego do bardziej rozbudowanych badań czy publikacji,
  15. dołączenie do pracy dodatkowych materiałów np. płyty CD, kasety VHS, kasety audio, CD-ROMu, dyskietki, zestawu ilustracji, wykresów, rozbudowanej literatury przedmiotu do dalszych badań, korespondencji, kopii własnych zbiorów archiwalnych itp.
  16. wykorzystanie stylistyki i leksyki typowej dla pracy naukowej (z możliwością ożywienia stylu dodatkowymi środkami językowymi – zwłaszcza w pracy literaturo- czy kulturoznawczej),

4. Błędy i niedociągnięcia 

W trakcie wyboru tematu oraz pisania pracy należy unikać:

  1. dostarczania kompletnej pracy w terminie bezpośrednio poprzedzającym oficjalny termin złożenia. Niezależnie od kwestii czasowej uniemożliwia to praktycznie dokonanie jakichkolwiek zmian – zwłaszcza w przypadku gdy dyplomant pisząc pracę bez konsultacji z promotorem popełnił w niej zasadnicze błędy,
  2. omawiania zagadnień będących wg wiedzy promotora przedmiotem licznych i rozpowszechnionych analiz,
  3. cytowania źródeł jednego typu np. internetu lub prasy (o ile nie wiąże się to ze specyfiką pracy),
  4. podejmowania tematyki wybitnie specjalistycznej i wykraczającej w znaczący sposób poza treści realizowane w trakcie studiów (przykład: opis mechanizmów makro- i mikroekonomicznych w krajach niemieckojęzycznych, zestawienia danych technologicznych, opis procesów technicznych itd.). Nawiązania do takich zagadnień powinny mieć charakter dygresyjny i mają służyć wyłącznie ilustracji procesów kulturowych, językowych, społecznych, literackich itp. Przykład: nawiązanie do zagadnień gospodarczych okresu „cudu gospodarczego” w RFN w pracy o procesach społecznych i kulturalnych  okresu lat 50. itp., industrializacja  i wczesny kapitalizm a literatura naturalizmu i realizmu mieszczańskiego). Niniejszy punkt odnosi się także do prac, w których autor koncentrując się na prezentacji prywatnych poglądów (tzn. nie popartych konkretną wiedzą filologiczną) na temat danego zjawiska, oddala się praktycznie od naświetlenia i analizy zagadnienia. Innymi słowy praca taka staje się wyłącznie zapisem osobistych wrażeń a nie materiałem stanowiącym wkład do szeroko pojmowanej filologii germańskiej. Szczególnie istotny jest jednak fakt,  że nie świadczy ona  w żaden sposób  o kompetencjach germanistycznych autora, którymi powinien legitymować się  po ukończeniu studiów,
  5. opisu pozbawionego możliwości prezentacji refleksji nad omawianym materiałem. Takie ryzyko może wystąpić  np. w przypadku  pracy dot.  obiektu zabytkowego, krajobrazu, trwałej infrastruktury regionu (np. przemysł, rolnictwo). Prezentacja zagadnień, nie podlegających tradycyjnie szerszej dyskusji, jak np. znane zabytki, rodzaj produkcji przemysłowej czy formy ukształtowania powierzchni uniemożliwia praktycznie postawienie jakiejkolwiek tezy badawczej czy sformułowanie  refleksji na temat opisywanego obiektu. Poniższa uwaga dotyczy także prac będących próbą biografii pisarza, działacza politycznego czy innej osobistości. Wyjątek stanowią prace, których autorzy dokonują kontrastywnego studium różnych ujęć biograficznych dotyczących danej postaci lub zamierzają przedstawić jej życiorys jako skutek kompleksowego procesu historycznego czy  literackiego z uwzględnieniem własnego krytycznego osądu jej dorobku czy postawy (związanej w udziałem w danym procesie),       
  6. bezkrytycznego cytowania źródeł w jednoznaczny sposób nacechowanych oficjalną ideologią danej epoki (np. pseudonaukowych analiz sporządzanych dla potrzeb propagandy) lub treści redagowanych z myślą o wykorzystaniu w celu nieuczciwej walki z konkurencją bądź związanych ze światem reklamy czy tzw. prasy brukowej. 

5. Korzystanie z internetu i multimediów

Korzystanie z internetowych serwisów informacyjnych, archiwów prasowych, baz danych, materiałów audio-video (pliki wave i mp3, różne formaty filmowe i dźwiękowe – w tym ogólnie dostępne pliki w odtwarzaniu strumieniowym Real Audio), bibliografii i blibliotek online oraz literatury zdigitalizowanej powinno odbywać się przy zachowaniu następujących warunków:

cytowanie materiałów na potrzeby literatury sekundarnej pochodzących ze źródeł profesjonalnych tzn. publikowanych na stronach www instytucji badawczych, uczelni, centrów edukacji publicznej, w opiniotwórczych środkach komunikacji społecznej, na stronach internetowych  naukowców i publicystów, mających nie dający się pominąć udział w badaniu problemu.

Gromadzenie literatury sekundarnej ze stron www. 

2.      Dokonując kwerendy mającej na celu w zasobach informacyjnych udostępnionych w internecie przez osoby prywatne i instutucje o trudnej do sprawdzenia wiarygodności czy kompetencjach bądź zorientowanych na propagowanie jednego punktu widzenia (np. skrajne organizacje, ugrupowania nieformalne, serwisy wyborcze i programy partii politycznych, indywidualni reprezentanci różnych orientacji obyczajowych, religijnych czy światopoglądowych), należy dokonać zastrzeżenia związanego z pochodzeniem tych informacji i ograniczyć ich cytowanie do niezbędnego minimum. Osobną kwestią jest potraktowanie ich jako materiału badawczego (np. analiza języka stron neonazistowskich) – wówczas pełnią rolę źródeł prymarnych.

Zasady sformułowane w powyższych dwóch punktach odnoszą się  także do innych mediów, jak np. prasa czy literatura.

Cytowane w pracy strony internetowe, do których wgląd można uzyskać jedynie poprzez  abonament, program dostępowy czy inne formy płatności lub członkowstwa  należy dołączyć do pracy na dyskietce lub innym nośniku jako strony www offline. W przypadku cytowania fragmentów filmów czy nagrań udostępnionych np. drogą abonamentu czy poprzez program dostępowy i prezentowanych metodą odtwarzania strumieniowego (streaming audio, nagrania filmowe w formacie RAM itp.) należy dostarczyć transkrypcję treści nagrania, z którego pochodzą cytowane fragmenty (o ile jest załączona do strony www lub ze względu na długość nie jest to zbyt pracochłonne).


6. Zabezpieczenia prawne

Złożeniu egzemplarza towarzyszy oddanie podpisanej przez studenta deklaracji o samodzielnym zredagowaniu pracy dyplomowej,  rzetelnym wskazaniu źródeł w tekście autorskim i o wykluczeniu możliwości świadomego plagiatu.


7. Budowa pracy

TEMAT PRACY

1. WPROWADZENIE (EINLEITUNG)

problematyka pracy

geneza pracy

motywacje autora

dotychczasowy stan wiedzy w danej dziedzinie lub ogólna sygnalizacja stanu badań

wskazanie na walor oryginalności tematu

metoda prezentacji i badania problemu

zastrzeżenia dot. możliwych braków, konieczności uogólnień itp.

postawienie tez lub pytań badawczych

  2.  OKREŚLENIE PROBLEMU,  WSTĘP DO  BADANIA PROBLEMU

ogólny zarys problematyki i opis aktualnego stanu rozwoju zjawiska

założenia  i przypuszczenia związane ze specyfiką tematu

analiza całościowa zjawiska

wnioski będące wprowadzeniem do dalszych działów

  3. POSTĘPOWANIE SZCZEGÓŁOWE

włączenie wiedzy z innych dziedzin - interdyscyplinarność

analiza pojedynczych składników zjawiska

 4. ZAKOŃCZENIE (SCHLUßWORT)

wnioski, ocena realizacji celu pracy,

                     bilans własnych dokonań,

                     możliwość wykorzystania wyników do dalszych badań lub praktycznego wykorzystania (zarówno w dydaktyce jaki i w innych dziedzinach np. tłumaczenia, organizacja współpracy międzynarodowej, działalności kulturalnej, wydawniczej, wychowawczej itp.)

 5. LITERATURA (LITERATURVERZEICHNIS)

                     w zestawieniu  alfabetycznym lub wg kolejności cytowania.

 6. ZAŁĄCZNIKI (ANHANG)

wykresy, dodatkowe teksty (np. przedruki dokumentów archiwalnych), zdjęcia, nośniki elektroniczne zawierające strony www w wersji offline oraz składniki pracy lub dodatkowe materiały służące ilustracji treści.